Filosofia eta erlijioa

Jakinduria bakarra zen. Baina banaketa etorri zen gero. Jarduera espekulatibo eta autonomo bihurtu zen filosofia Aro Modernoan. Berak agindu nahi du bere buruarekin. Arrazoimen indibidualaren instrumentu bilakatuko zaigu. Ez du kanpotiko autoritatearen irakaspenik onartuko.

Jarduera teoriko bihurtuko da. Espekulatiboki tratatuko du errealitatea, aplikazioak aintzat hartu gabe. Helburua ez da ezer eta inor transformatzea, ezta bere burua ere. Agian, testuinguru horretan ulertu beharko litzateke Marxen arrangura. Hitzez hitz ez bada ere, honelako zerbait esan zuen: ‘Filosofoak errealitatea deskribatzen saiatu dira, baina ez dute ezer egin hori transformatzeko’. Filosofo askoren ustez, zientziek aldatu behar dute errealitatea.

Erlijioak (Mendebaldeaz ari gara) kristautasunaren eskutik, halako corpus doktrinal bat osatu zuen, dogma-kutsu handiko premisa batzuetan oinarriturik. Suposatzen da premisa horiek fedearen bidez onartu behar direla. Eta ez premisak bakarrik, baita autoritatea ere, konkretuki Elizaren autoritatea.

Geroztik ez dago tokirik ikerketa kritiko eta pentsamendu librearentzat. Autoritateak ezarritako mugen barruan dago ibili beharra, derrigor. Aldi berean, erlijioak hartuko du bere gain (filosofiak uko egin diona) funtzio transformatzaile, salbatzaile eta askatzailea. Hirurak ere kakotxo artean hobe.

Baina liberazio hori ez daiteke lor ‘mundu honetan’, erabat ez behintzat. Lortzekotan, Elizaren barruan lortuko da, eta, noski, beste munduan gozatzeko.

Jakinduriaganako amodioa eta bizitzeko artea zen filosofia: kontenplazioan oinarritua, ‘arimaren begiak’ zuzenean ikusia eta ez bakarrik arrazoi diskurtsiboan ardaztua. Giza espirituaren jarduera (ez buru logiko eta kontzeptualarena soilik, baita bihotzaren eta goi-intuizioarena ere), zein hurbiltzen den errealitatearen konprentsiora berarekiko [errealitatearekiko]komunioaren bidez.

Goazen erlijiorengana. Erlijio baten fundatzaileak ez zeukan, printzipioz, filosofia-eskola baten fundatzaileak baino autoritate handiagorik. Kanpoko autoritatearen indarrik, behintzat, batere ez; izatekotan ere, pertsonak bere barnean duen ahotsarena. Ze autoritate izan zuten, adibidez, Budak eta Jesusek? Haien hitza entzutean barruak jira sakona ematen zien haiena, soilik. Bihotzaren gogo sendoa eta intuizio sakonaren belarria, ‘egiaren ahotsa entzuten’; hori zen dena, azken irizpidea, eta ez zen gutxi.

Garai zaharretan, liberazio- eta transformazio-bidea zen filosofia. Erlijioak, berriz, ez zituen baztertzen kritika, zalantza, kuestionamendua, espiritu-askatasuna, ez baitzuen beste inolako autoritatearen babesik, barren-barrenean zegoen giza espirituarena ez bada. Filosofia eta erlijioa senideak ziren eta egiarekiko maitasunaren erpinean besarkatuak zeuden.

Jakinduriaren erpin horrek erraz uztartzen zituen, inolako gatazkarik gabe, ezagutza, maitasuna, arrazoimena, goi-intuizioa, konprentsioa eta transformazioa, egia objektiboa eta egia subjektiboa. Ez al da hori antzematen, adibidez, estoizismoan, budismoan, taoismoan, eta abarretan? (Mónica Cavallé)

Hainbat eske eta jokabide ikusirik, batez ere Ekialdeko jakinduriaren aldeko eske eta jarrerak, gure kulturak filosofiaren premia handia dauka, ezbairik gabe, baina filosofia esentzialaren premia, ezagutza bizi eta bizi-emailearen beharra.

[cf. MÓNICA  CAVALLÉ, LA SABIDURÍA RECOBRADA. FILOSOFIA COMO TERAPIA , 70-73]
 

 

 

Anuncios
Esta entrada fue publicada en 1 Espiritualitatea/gogoeta y etiquetada . Guarda el enlace permanente.

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s