Hitzezko erretratua

Datorren astelehenean 85 urte beteko ditu (bere amak gaur 112 urte, bizi izan balitz). Aspaldi izan arren, ondo gogoan dut haren lehenengo erretratua: bi mutil koxkor, R. eta S., belaun banatan eserita, haiei bertsotan, ganaduen haska aurreko eskaileretan. Iharra oso, eguzkiak eta segak izerdia janda. Elastikoaren forma gorputzean, elastiko hutsetan jarduten zuelako soro-lanean eta belarretan. Ile singlea, baina aski ugaria. Hala eta guztiz, orduan ere, txapela erabiltzen zuen buruan. Usadioa. Gerrian mehe, beti. Uhalezko gerrikoaren herena soberan. Hori igandeetan. Astegunean, mahonezko galtza urdinak janzten zituen, oihalezko gerriko beltzez loturik. Erretzailea. Batera botatzen zuen kea ahotik eta sudurretik. Estatura normala: 1,76 m.

Izaera lasaia, berez. Haserretzen denean, urtxintxa-begiak. Indarra erruz eta segari ona. Tratu errazekoa, normalean. Muslari txarra. Euskarazko liburu zaharren adiskidea. Idiak eta uztar-behiak hezten eta bezatzen esku onekoa. Itaurreko beharrik gabe lurrak konpontzen ganaduekin problemarik ez. Alabaina baserrian ez zuen suerterik izan, nahiz eta maiorazkoa zen. Titulu eta medailarik gabeko mendizalea. Gauzak esaten eta isiltzen dakiena. Seguir leyendo

Anuncios
Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

Etsaien premia

Gazterik ohartu zen R.I. pertsona batzuk zuriak eta koipe-emaileenak zirela, beren gainetik ikusten zutenarekin, eta haren lagun izan nahi izaten zutela mundu guztitik. Aldi berean, ordea, pertsona zuri horiek berak krudel eta ankerrenak izaten dira baxuagotzat jotzen dutenarekin; batzuekin zurikerian jarduteko aurpegia duten bitartean, beste batzuk mespretxuaren paroxismoraino gorrotatzen dituzte. Normalean, horrelako pertsonak nahiko irudikorrak eta konplexudunak izaten dira. Konplexurik ez duena, normalean, ez da kontraesan horietan eroririko.

Norbaitek galde lezake nola bateratu ote daitezkeen hain jarrera uztartu ezinak. Jarrera uztartu ezinak edo antagonikoak? Horrelakoxeak gara. Gure ‘egoaren’ jokoa da. Badakigu ‘egoak’ lagunak behar dituela, ondasunak, itxura ona, fama… behar dituela. Baina etsaiak ere behar ditu, dio R.I.k. Ezinbestekoak zaizkio lehia, kontrastea, konparazioa, apustua, eta abar. Eta batez ere borroka horretatik gailen ateratzea. Seguir leyendo

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

Gabrielen heriotza

Honezkero zer esan, jada esan ez denik?, esan al dezakegu ezer orijinalik?, egin al dezakegu ekarpen berririk, nahiz eta ekarpena txikia izan? Ekarpenetako bat izan daiteke ari garela Gabriel ahanzten eta harekin batera beste hamaika haur gaixo ere ahanzten dihardugula, memoria ezagatik baino areago kontzientzia ezagatik

Hurrengo hau Dora Gilen artikulu batetik (E.M. Lozanok helarazia) hartua da: “Denok gara Gabriel, denok, bai, inozentzia purua. Baina bagara errefuxiatu-zelaietan eta beste ‘Ana Julia’ disfrazatu batzuek botatzen dituzten bonbek egunero hiltzen dituzten munduko haur guztiak ere. Horiei ez zaie dedikatzen teleberri/telediario bakarrik ere. Baina haur horiek guztiek zenbat erakusten diguten geuri buruz!” (artikulu osoa irakurri nahi duenak, besteak beste, facebook-eko nire kontuan aurkituko du). Seguir leyendo

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

Zergatik hil zuten

Zalea da R.I. kultura erlijiosoaren inguruan noizik behin zerbait esaten. Aste Santuan gaude, gaur Ostegun Santu, eta R.I.k ‘bere ikuspuntua’ dauka Aste Santuko gertaerei buruz. Eta behetik gorako teologian edo ‘historikoan’ oinarriturik, urtean zehar liburu, hitzaldi eta artikuluetatik jaso eta hausnarturikoak konpartitu nahi lituzke.

Aditu askoren ustez, “bere bizitzaren kausaz hil zuten Jesus”. Haren heriotza ez zen kasualitatea izan, bere jokabidearen ondorioa baizik. “Bere gogoz gurutzera zihoala” esaten da, baina ez ote da zuzenagoa beste hau esatea: “Jakinaren gainean gurutzera zihoala”. Nola onartu odol-sur dabilen jainkorik? Konformeago dago gaurko autore askok, horien artean Joxe Arregik, esaten dutenarekin: “Bizitza labur bezain gartsuan egin zuenagatik hil zuten”. Seguir leyendo

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

Jardina edo lorategia

 

Sartu gara primaderan, loreez eta lorategiez mintzatzeko tenorean; R.I.ren  jardina txikia da, baina metroak ez dira oztopo landare bariatu dezente edukitzeko. Etxearen kontra, eta etxartean, dago. Bi ate igaro behar dira hara iristeko, kristalezkoa eta burdinazkoa. Etxea hotz eta berotik hobeto babesteko dauzka bi ate; ekialdera begira, noski.

Lorategian sartu eta iturria da estreina ikusten dena, gauzarik premiazkoena lorategian. Mangera luzea dauka itsatsia, lorategiaren ertz batetik bestera erraz iristen dena, muturrean grifo urdina duela. Neguan lan gutxi eragiten dio: teilatu azpian geratzen diren pinuak eta ale gorridun gorostia bakarrik ureztatzen ditu. Udan beste kontu bat izaten da: loreak ugaritu egiten dira, eta idorra ere bai. Seguir leyendo

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

Ménière sindromea

R.I.k ez zuek ezagutzen kontzeptu edo esaldi hura besterik: ‘arraina menier saltsarakin’. Eta ez zekien zer zen ‘saltsa hau’, Ménière sindromea diagnostikatu ziotenean, biak berdin ahoskatzen baitira, igual eskribitu ez arren. Edo diferente ahoskatzen badira ere, berdintsu harentzat, ez dauka-eta hain belarri fina; eta orain gutxiago, bateko entzumena kasik total galdua duelarik, eta bestetik ere ez du entzuten nahi duen guztia. Seguir leyendo

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

Artaldeen zaintzailea

(…)

Margarita batean bezala sinesten dut munduan,
ikusi egiten baitut, baina hari buruz pentsatu ez,
pentsatzea ez konprenitzea da.
Mundua ez zen egin hartaz pentsa dezagun
(pentsatzea begietatik gaixo egotea da),
begiratu eta ados egoteko baizik.

Nik ez daukat filosofiarik: zentzumenak ditut.
Naturaz mintzatzen banaiz, ez da zer den dakidalako,
baizik eta maite dudalako, eta honexegatik maite dut:
maite duenak inoiz ez dakielako zer maite duen,
eta ez daki zergatik maite duen, ezta maitatzea zer den ere.

Maitatzea inozentzia eternala da,
eta inozentzia bakarra ez pentsatzea da.

Fernando Pessoa
Itzulpena: Rufino Iraola
Publicado en 1 Narrazioa | Etiquetado | 2 comentarios