Edozein giza taldetan izaten dira harreman-problemak

Edozein giza taldetan izaten dira harreman-problemak, ez da bat bera ere salbatzen: familia, bizilagunak, komentua, partidu politikoa, irakasle-taldea, lantegia, eta hortik aurrera ipini nahi dituzuen adina adibide, ez duzue aurkituko erlazio-problemarik ez duen kolektiborik. Baita santuen artean ere. Esate baterako, Aita Menniren biografia inork irakurri badu, ezin ukatuko du problemaz josiriko harremanak izan zituela ingurukoekin. Seguir leyendo

Publicado en 1 Igandeko ebanjelioa | Etiquetado | Deja un comentario

Zientzia eta dogmatismoa

Dogmatismoa definitzeko modu asko dago, edo adibide askoren bitartez zuzen dezakegu fokua dogmatismora. Nik bat aukeratuko dut, hauxe: dogmatismoa da norbere iritziak eta ideiak egia absolututzat hartzea. Begi-bistakoa, beraz, pentsamendu librearen kontrakoa dela. Egiaren bila onestuki ez saiatzeak ere badu zerikusia dogmatismoarekin. Seguir leyendo

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

Mehatxuaren taktika

Auto-zentsurarik ezean, artikulu honen hasiera, lehenengo paragrafoa, aski diferentea izango zatekeen. Baina idazleok askotan erabiltzen dugu auto-zentsura. Ez, noski, geure burua hobeto babesteko eskribitzeak dituen mehatxuetatik, baizik herri hau txikiegia delako dena ipintzeko, eta detaileetan sartzeak norbait mindu lezakeen beldurrez. Beraz, detaileak auto-zentsurapean utzirik, lot gakizkion hariari handienetatik. Adiskide batek besteari laguntza eskatu dio, laguntza apur bat, konpromiso batzuei aurre egiteko. Ezezkoa eman dio, alde horretatik ez diola lagunduko. Dauzkan sarrerekin ez daukala horrela zertan ibilirik. Eta haserretu egin zaio, eta mehatxuka hartu du, esanez ‘azken juizio egunean nozituko duela ederki laguntza ukatu izana’.

Aspaldikoa da taktika, norbaitengandik zerbait lortu nahi denean, zigor ikaragarriekin mehatxatzea. Erlijio batzuek, denek ez esatearren, mende luzeetan zehar erabili dute taktika hori. Eta zeharo barneraturik daukagu denok. Ez dio axola gaur egun nola sentitzen dugun erlijioa, ez dio inporta orain fededunak garen ala ez. Haurtzaroko irakaspen eta esperientziek egin dute beren lana, eta ondorioak erraz islatzen dira askorengan. Horregatik da garrantzitsua, Elizaren ustez, umeak erlijioan heztea txikitan, nahiz eta gero bide horretatik aldendu: txertoak egin du bere efektua bizi osorako. Seguir leyendo

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

Bai arraroa haizela!

«Zein izan da zure bizitzako garairik onena?», galdetzen didate askok. Oso ohikoak dira horrelako galderak. «Hauxe», erantzuten diet. Harritzen da jendea iraganeko aldi edo garairen bat hautatzen ez dudalako. «Nolatan da posible –esaten didate–, 71 urte badituzu-eta, ongien orain zaudela esatea, haurtzaroa, gaztaroa… ahaztuta?» «Bai arraroa dela», diote batzuek eta beste batzuek batere disimulurik gabe, zuzenean: «Bai arrarora haizela!».

Ez nago gaztaroarekin ahaztua. Ongi integratua daukat orainean. Nolabait esateko zirkunstantzia guztien integrazioa ez al pertsona? Itzal eta ilungune askoko gaztaroa izango zen, agian, nirea; ez, ordea, argi-txintarik gabea, argi-zantzu distiratsu batzuk gabea. Eta ongi konpontzen naiz gaztaroko mutiko harekin, egunero egoten naiz berarekin. Maitekiro besarkatzen dut mutiko  hura. Aurrez aurre jartzen gara biok, begirada amultsua botatzen diogu elkarri, sentimendu maitekorra sortzen ahalegintzen naiz, saiatzen naiz gure inkontrua biontzat atsegina izan dadin eta saiatzen naiz inkontru horrekin gozatu eta disfrutatzen, eta Rufino gazteak ere goza eta disfruta dezan. Seguir leyendo

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

Planeta zaintzen


Planeta zerbitzatzeko gaude hemen. Denok planeta honetakoak garenez eta guztiok dugunez hemen bizitzeko eskubidea, ez dago ardiak eta otsoak  (denok gara aldiz ardi eta aldiz otso) elkarrekin ongi konpontzea beste erremediorik. Ezinbestekoa da guztion jarrera egokia eta zuzena, etxea aurrera ateratzeko. Edozein aktibitate burutzen delarik, ingurumenak beti salbu egon behar du. Poluzioa eta kutsadura dira etsairik nagusienak. Planeta gauza asko da: bizitokia, paisaia, bizibidea… Behartuak gaude zaintzera, eta ez ahal dugun zukurik handiena atera eta atzetik datorrenari «hor konpon» esan.  Seguir leyendo

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

Euskara eta intuizioa

‘Euskaldunak’ esaten dudanean, Euskal Herri kulturala hartzen dut gogoan. Bazioen Axularrek: «Badakit halaber ezin heda naitekeiela euskarazko mintzatze molde guztietara. Zeren anhitz moldez eta diferentki mintzatzen baitira euskal herrian…» Alabaina denak zuzen, Axularren irudiko, euskalkiak euskalki. Neure irudipena azalduko dut. Intuizioz dihardut. Horrelakoetan, bere puntuan kokatu behar dira gauzak, eta komeni den erlatibitatearekin hartu. Seguir leyendo

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

Azoka zaharra

XX. mendean gaude, 40ko hamarkadan. Asteazkeneroko azoka Ordizian. Egunsentiko argi-txintak Txindokiko haitz punta argitu orduko –gerrako tiro hotsen oihartzuna ozta-ozta isildu delarik–, Goierri osoa jarri da martxan. Idi-gurdiak, zaldi-karroak, astoak eta mandoak datoz azokara salgaiez zamaturik: txerrikume, arkume, txahal, oilasko, arrautza, gazta, barazki eta fruta. Saltzaile bakoitza bere tokian kokatuko da dakarren jeneroaren arabera: ganaduzaleak, ganadu plazan; arkumeak eta gaztak beheko plazan; txerriak, txerri-kalean; oilaskoak eta arrautzak saltzen, oilo-kalean. Azokan baserriko produktua da nagusi. Geroxeago ere hala zen hori. Seguir leyendo

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario