Asteburua Arantzazun

“Zuk zer duzu, Arantzazu?” Artea omen da, fedea, kultura, euskara… Euskal Herriak maite zaitu. Elorria da zure sinboloa. Elorriaren arantzek denok estu-estu lotzen gaituzte. Arantzazuk jendea biltzeko ahalmen paregabea dauka, oraindik. Oraindik diot, zeren XXI. mendean gaude. XXI. mendean!

Dena den, Arantzazuko frantziskotarrak triste samar daude aldi honetan, azkeneko gertakariak direla medio: Iñakiren heriotza.

Jende askok baztertu ditu usadioak eta erlijioa, eta horrelako leku batera hurbiltzen dena turistikoki hurbiltzen da gehien bat. Turistikoki hurbiltzeak esan nahi ikusmiran joatea, fotografiak ateratzea, eta, Arantzazuren kasuan,  arte modernoari buruzko kronika egitea. Kronika oso dialogikoa, zeren ez ahaztu Oteiza, Chilida, Sáenz de Oiza, Laorga, Muñoz, Eulate, Basterretxea… izan zirela protagonistak. Garai hartako profesional eta artistarik onenak. Emaitza eta seinalea Arantzazu da: eliz ataria, eliza bera, azpiko kripta eta ingurumari osoa.

Hilaren zortzian, igandea, ikusi egin behar zen nolako jende mordoa zihoan 12:00etarako mezatara. Harriturik geratu nintzen. Erlijioari dagokionez, nonbait, jendeak ez du funtzionatzen ni bizi naizen herriko parametroetan. Asteburua Arantzazun igaro genuen, baina elizara, bai turista moduan, baina mezatara ez nintzen joan, nahiz eta gure taldean “batasunaren ospakizuna” egin genuen.

Hirurogeita hamalau lagun elkartu ginen, seigarren aldiz, Arantzazun, nola definitu ez dakidan bilkuran. Norbaitek entzun badu Enrique Martínez Lozanoren izena, horrek gehiago argituko dio nire azalpenek baino. Gainera, esango nuke gure bilerak ez daukala zerikusirik erlijioarekin, bizitzeko filosofia da.

Urtero gai diferentea lantzen dugu, aurten (nahiago nuke hitz potoloa saihestu, baina nola adierazi?) “fisika kuantikoa eta espiritualitateaz” jardun dugu, iazkoari jarraipena emanik. Neurozientzia eta espiritualitateaz ere egin zuen ekarpen ederrik gure maisuak, Enriquek.

Hirurogeita hamalau lagun esan dut;  Asis Topagunean, Euskal Herrikoak gehienak. Baziren, ordea, kataluniarrak, madrildarrak, Segoviakoak eta Salamancakoak ere, Uruguai eta Ekuadorrekoa ahaztu gabe. Nolako harmonian bizi izan dugun dena, benetako anaitasunean, zeinezkorik gabe, elebitasuna errespetatuz.

Ondorengo egun batean, “ederra izan zuan”, esan nion antolatzaileetako bati, eta hark erantzun: “Bai, ametsezko asteburua izan zuan, bai! Baina onena egiazkoa, erreala izan zela!”

 

Bai Horixe, DV: 171019

Anuncios
Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

Zigorra 1

« Ninivetarrek ere auzi-egunean gizaldi honen kontra altxatu eta kondenatu egingo dute (Lk 11,29-32).

Erlijioetan oso ohikoa da epaiketa, zigorra ez kondenaz hitz egitea. Gure perspektibatik, agian, garbi ikus daiteke engainua, eta baliabide erraza dela autoritatearentzat, botereari eutsi eta boterean jarraitzeko.

Engainua bikoitza da: batetik, erlijioak Jainkoaren irudi zigortzailea erakusten digu; bestetik, bere sinesteak egia unibertsaltzat hartzen ditu. Beraz, irizpide horren pean epaitu beharko lirateke pertsona guztiak. Bi iritziak ere zeharo okerrak dira: jainkoaren irudia ez da proiekzio hutsa baino, eta egiak ez dauka zerikusirik sinesteekin.

Mehatxuzko ohar horiekin autoritateak nahi izan duena da botereari eutsi, eta inoren “kontzientziaren jabe egin”. Ez dago kontzientzia kontrolatzen duenaren boterea baino handiagorik, errudun-sentimendua eta horrek berekin duen itolarria bikain kontrolaturik.

Gaur, kolektiboki, konprentsio-modu berri bat oparitzen zaigu, horri esker konturatzen gara ez dela existitzen inolako jainko separaturik, zeinekin biziko lukeen erlazioa bat dualtasun-klabean; ez dago motiborik errudun-sentimendurako ere. Ez dagokigu besterik: ikasi eta ikasi zer garen deskubritu arte.

(cf. Guía para volver a casa, E. Matínez Lozano, Desclée de Brouwer, 357 or.)
[2017.10.16]

 

Publicado en 1 Igandeko ebanjelioa | Etiquetado | Deja un comentario

Inportantea izan nahi

“Mundua bitan banatzen da” –inportanteak izan nahi dutenak eta ez dutenak–, esatera nindoan, baina ez dut esango. Kasik mundu osoak izan nahi du inportantea. Hori bai, agian, denok ez dugu izan nahi inportanteak esparru berean. Batzuei dirua interesatuko zaie, beste batzuei fama, zenbaiti boterea, edo talde jakin batean onartua izatea, amodioan konkistatzaile handia izatea: lorerik lore dabilen itxura eman nahiko du… Inportantea izan nahiak, bestalde, beti darama berekin norbait baztertzea edo gutxiestea. Anbizioa eta intolerantzia orpoz orpo ibili ohi dira beti. Seguir leyendo

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

“Etsaiak” zaindu

«Hala!, zuk ere egin gauza bera». (Lk 10,25-37)

Samariar onaren parabolak (samariar errukitsuarenak) zeinen ederki sintetizatzen dituen Jesusen mezua eta praktika! Parabola probokatzailea eta subertsiboa, bat baldin bada.

Probokatzailea, dagoen erlijiositatea, apaizak eta lebitak ordezkatzen dutena, kuestionatzen duelako; samariar bat ipintzen du protagonista eta eredutzat, erlijioarentzat eta judu-herri osoarentzat hereje mespretxagarria besterik ez den bat. Probokatzaileagorik!

Subertsiboa, berriz, esaten duelako badela biderik Jainkoagana iristeko tenpluz beste: premian den hurkoari lagundu.

Jakituria-iturri joria da parabola. Bikain deskribatzen du zer den gizabidea, hots, benetako espiritualitatea. Azken finean, izan ere, espiritualitatea ez baita gizabide sakona besterik.

Zuzen goazela jakiteko irizpidea ez da errukia baino: besteekin bat egin, elkarrekin dar-dar egin (bibratu), batez ere sufritzen dutenekin solidarizatu, oinazea dagoen tokian maitasuna ipini.

Espiritualitatea ez da neurtzen praktika erlijiosoen bitartez, erruki amultsuaren bidez baizik. Bazioen Konfuziok: “Erlijioak ez du zerikusirik teologiarekin, errukiarekin baizik.

(cf. Guía para volver a casa, E. Matínez Lozano, Desclée de Brouwer, 349 or.)
[2017.10.09]

 

Publicado en 1 Igandeko ebanjelioa | Etiquetado | Deja un comentario

Irribarrearen indarra

Erlaxazio programa guztietan aurki daiteke irribarrearen inguruko ariketaren bat: “Suabetu aurpegia, eztitu irribarretsu jarri arte; agian, hasieran nekoso egingo zaizu, bortxatua irudituko zaizu, baina ahalegindu, eta zure aurpegian irribarrea loratzen bada, dena erraztuko da”. “Irribarre egizu arren”, lehen ere noizbait esan izan dudan eran, oso eslogan famatua izan zen duela mende erdi bat; portzierto, Donostian sortua. Goizean lantegira irribarretsu joaten bazara, lanen erdiak eginak dauzkazu. Besarkada eta esku emateak ere pozgarriagoak dira irribarretsuak direnean: zoriona dabil tartean; serioak direnean, doluminak segur aski. Seguir leyendo

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario

Zerbitzua eta errukia

«Benetan diotsuet publikanoak eta prostitutak zuen aurretik daudela Jainkoaren Erreinurako bidean». (Mt 21,28-32)

‘Publikano eta bekatariekin’ elkartzen zela leporatzen zioten Jesusi, hau da, portaera txarreko jendearekin, pertsona erlijiosoarentzat. Baina Jesusek salatarien beraien erlijiotasuna salatzen du. Apaiz, herriko zahar, goi kargudun erlijioso eta judaismoko autoritate gorenaz osatua zegoen talde hori. Zuzentzat dute beren burua, ortodoxiaren epaile izateko jaioak, jendearen portaerak kondenatu edo onetsi behar dituztenak. Jainkoaren bitarteari, eta absolutizatu egingo dute (beren izate erlijiosoa), gizarte hartako instantziarik boteretsuen bihurtzeraino.

Badakigu Jesus ez zela ongi konpondu agintearekin, ez politikoarekin eta ez erlijiosoarekin. Lehenengoari zerbitzua (Mt 20,25-28) kontrajartzen zion, eta bigarrenari doakotasuna. (Lk 15,31-32).

Ez da kasualitatea bere mezuaren ardatzak zerbitzua (errukia) eta doakotasuna izatea. Ez da kasualitatea, era berean, autoritateak bi zantzu eta aztarna nagusi horiek aintzat ez hartzea. Autoritateak agintean jarraitu nahi du. Horretarako, solemnitatez jantziko du komeni zaiona, eta, horrekin batera, sumisioa eta arauak betetzeko eskatuko die mendekoei. (…) Diskurtso erlijiosoa egiten jarraituko da, Jainkoagana zuzentzen –eta kristauen kasuan, Jesusengan zuzentzen–, baina jatorrizko mezua desaktibaturik.

Horren aurrean, Jesusen hitzak garbiak eta gogorrak dira: «Benetan diotsuet publikanoak eta prostitutak zuen aurretik daudela Jainkoaren Erreinurako bidean». Jesusek irauli egiten du ordena (erlijiosoa), sinesteen aurretik maitasuna ipinirik. Ez dio hainbeste axola zer sinesten den, baizik zer bizi den, eta ea maitasunetik bizi den. Hori da klabe definitiboa: bizi espirituala ez dago sinesteen baitan, eguneroko biziaren kalitatearekin uztarturik baizik eta, bereziki, besteenganako jarrera onbera izatearekin.

(cf. Guía para volver a casa, E. Matínez Lozano, Desclée de Brouwer, 294 or.)
[17.10.01, igandea]

 

Publicado en 1 Igandeko ebanjelioa | Etiquetado | Deja un comentario

Urriaren bata: zain

Gizon eta erriyak
dabiltza bildurrez ,
alkar zelatatubaz
legorrez ta urez;
itz ederrak esanaz,
barrendik gezurrez:
Zeiñ dirade gaiztuak?
Bestiak bai, gu ez…
indarra nagusi ta
gogorrena juez..

Hemeretzigarren mendean Pedro Mari Otañok paratutako bertsoa da. Orduan ongi zetorrena, nonbait, eta gaur egun ere ez gaizki, eta susmoa dut aurrera ere horrek horrela segituko duela.

Besteak beste, Kataluniara begira gaude, igandean zer gertatuko, nahiz eta irudipena dudan urnetatik at izango dela ‘mugida’, boto ematea ezinezkoa gertatuko baita, Gobernu espainiarrak bidali duen polizia eta guardia sailarekin. Katalunia ez dagoke urrun salbuespen egoeratik. Eta hasierako bertsoa ongi baino hobeki dator: “… Zein dirade gaiztuak? Bestiak bai gu ez…, indarra nagusi eta gogorrena juez”. Historian beti gertatu dena eta demokrazian inoiz gertatu beharko ez lukeena. Beraz, demokrazia perfektuenak ere gabeziak nabarmen. Adibidez, Mossos d’esquadra gurdia zibiletako buruzagiaren mende geratuko ote dira?

Baina bakarren batek eman beharko dio irtenbide politikoa egoera honi. Nire iritzian, soluziorik onena erreferendum paktatua litzateke. Badirudi, ordea, hori ezinezkoa dela gure Konstituzio erdi sakralizatuaren izenean. Ez dut konprenitzen Konstituzioak zergatik izan behar duen azken hitza.  Erlijioak, legeak, eskubideak, konstituzioak, markoak eta paradigmak gizakiak eraikiak dira denak. Eta aurreko markoak gaindituz, legeak berrituz, hesi zaharrak boteaz, paradigma berriak sortuz, erlijioak moldatuz, konstituzioak aldatuz… egin dugu aurrera.

Aitzakiek ez dute balio: falta den bakarra da borondate politikoa. Eta errelatoa zuzen egitea: erreferendumak, berez, ez du esan nahi zezesioa, nahiz eta zizela eta mailukaz (Aizpurutxon esaten duten eran) hori buruan sartu nahian aritu.

Kataluniak ere ez luke dena karta bakarrean jokatu behar: erreferendumak (egunen batean egiten bada) behar du beste alternatibarik ere, eta hori ez dut ikusten Kataluniako ordezkarien partetik. Batzuetan iruditzen zait testimonialismoan erortzen ari ote diren, garai honetan hau esatea politikoki zuzena ez bada ere.

Bada tesi bat barregura eta negargura, biak batera, ematen dizkidana: Espainia osoak erabaki behar omen du Kataluniak zer egin behar duen. Eskozian planteatu al zen horrelakorik? Edo, adibidez, gu 8 anai-arreba gara, eta beste zazpiek erabaki behar al zuten ni norekin ezkondu eta etxetik noiz joan?

Bai Horixe: DV: 170928

Publicado en 1 Artikulua/Prentsa | Etiquetado | Deja un comentario